Bu gün, 16 mart 2026-cı il tarixində həm Azərbaycan, həm də dünya gündəmində bir sıra mühüm siyasi, iqtisadi və sosial hadisələr diqqət mərkəzindədir.

Azərbaycan gündəmi

• Diplomatik görüşlər: Prezident İlham Əliyev Bakıda Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta ilə görüşüb. Görüşdə Azərbaycan-Aİ strateji tərəfdaşlığı, xüsusilə enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat əlaqələri müzakirə olunub.
• Məhkəmə qərarı: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi casusluqda ittiham olunan Fransa vətəndaşı Martin Ryan barəsində 10 il, onunla əlbir olan Azad Məmmədli barəsində isə 12 il müddətinə həbs qərarı çıxarıb.
• Hərbi təlimlər: Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb ki, martın 16-dan 19-na qədər Ağdərə rayonu ərazisində istifadəyə yararsız sursatlar məhv ediləcək. Əhaliyə partlayış səslərinə görə təşvişə düşməmək barədə xəbərdarlıq edilib.
• Karantin rejimi: Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə Azərbaycanda xüsusi karantin rejiminin müddəti 2026-cı il iyulun 1-dək uzadılıb.
• Mədəniyyət və bərpa: Naxçıvanda yerləşən Möminə xatun türbəsinin bərpası üçün Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən 9 milyon manatdan çox vəsait ayrılıb.

Dünya gündəmi

• Yaxın Şərqdə gərginlik: Bölgədə böhran üçüncü həftəsinə daxil olub. ABŞ və İsrailin İrana qarşı “Epic Fury” əməliyyatı çərçivəsində gərginlik artır. Hürmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı beynəlxalq müzakirələr gedir.
• KOSMOS və texnologiya: Bu gün dünyada “Oscar” mükafatlarının qalibləri açıqlanıb. Kinosevərlər üçün maraqlı olan digər bir məqam isə Andy Weir-in “Project Hail Mary” əsərinin ekranlaşdırılması ilə bağlı yeni detalların gözlənilməsidir.
• Mərkəzi Asiya: Qazaxıstanda keçirilən yeni konstitusiya üzrə referendumun ilkin nəticələri açıqlanıb; müşahidəçilər prosesin şəffaf keçdiyini bildirirlər.

Əsas iqtisadi göstəricilər

Qlobal və yerli iqtisadi bazarlarda geosiyasi gərginliyin təsiri ilə olduqca dinamik bir mənzərə yaranıb. Əsas iqtisadi trendlər neftin bahalaşması, qızılın yüksək dəhlizdə hərəkəti və mərkəzi bankların faiz qərarları ətrafında cəmləşib.

Enerji və qiymətli metallar bazarında müşahidə olunan son vəziyyət:

Aktiv / Göstərici	Qiymət / Məzənnə	Günlük Dəyişim	Şərh
Azeri Light (Neft)	$109.10	+3.3%	Son həftələrin rekord səviyyəsi.
Brent (May fyuçers)	$103.47	Artım	Enerji tələbi və geosiyasi risklər artır.
Qızıl (XAU/USD)	$5,020	Sabit/Korreksiya	5000$ psixoloji sərhədində möhkəmlənir.
Avro (EUR/USD)	1.1437	-3.1% (aylıq)	Avrozonada iqtisadi aktivlik zəifləyir.

Qlobal trendlər

Geosiyasi təsir və enerji bazarı

Yaxın Şərqdəki gərginlik (xüsusilə ABŞ-İsrail-İran xətti) neft qiymətlərini 100 dollarlıq səviyyənin üzərində saxlayır. Bu gərginlik həmçinin Avropada təbii qaz qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub ki, bu da inflyasiya təzyiqini artırır.

Qızılın “Qaçış” marşrutu

Qızıl martın əvvəlində 5000 dolları keçərək tarixi zirvələri gördükdən sonra bu gün 5,020 – 5,230 dollar diapazonunda hərəkət edir. İnvestorlar bu metaldan hələ də əsas “təhlükəsiz liman” kimi istifadə edirlər. Analitiklər Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) növbəti faiz qərarını gözləyirlər.

Mərkəzi bankların siyasəti

• FED (ABŞ): Faizlər 3.75% səviyyəsində saxlanılıb, lakin inflyasiya hədəfi hələ də diqqət mərkəzindədir.
• Yaponiya: Bank of Japan faiz artımı tempini sürətləndirərək 1% hədəfinə doğru irəliləyir.
• Rusiya: İnflyasiyanı cilovlamaq üçün faiz dərəcəsini 15.50%-ə endirib.

Azərbaycan iqtisadiyyatı

• Büdcə gəlirləri: Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsində neftin bir bareli 65 dollardan götürülüb. Cari qiymətin 109 dollara çatması büdcə profisiti və valyuta ehtiyatlarının sürətli artımı üçün geniş imkanlar yaradır.
• Maliyyə sektoru: Moody’s agentliyi Azərbaycanda yeni nəzarət strategiyasının bank sektorunu daha da gücləndirəcəyini proqnozlaşdırır. Həmçinin, Azərbaycan banklarının beynəlxalq rəqəmsal valyuta (CBDC) platformalarına (məsələn, “Jisr”) inteqrasiyası müzakirə olunur.
• Manatın mövqeyi: “Big Mac” indeksinə dair son hesablamalar göstərir ki, manat dollara qarşı real dəyərindən təxminən 36% ucuz qiymətləndirilir, bu da valyutanın fundamentallarının güclü olduğunu göstərir.

Proqnoz və diqqət edilməli məqamlar

Yaxın günlərdə neft qiymətlərinin 110-115 dollar aralığını test etməsi mümkündür. Qlobal bazarda qızılın 5065 dolların üzərində möhkəmlənməsi yeni bir artım dalğasının (hədəf 5400+) xəbərçisi ola bilər.