Maliyyə sektoru: ABB istiqraz hərracı, ARAS, NFC rekordu, AI 2.0

Maliyyə sektoru həm Azərbaycanda, həm də qlobal miqyasda 2026-cı ilin mart ayı üçün ciddi yeniliklər və strateji dəyişikliklərlə diqqət çəkir.

Hazırkı mənzərəni aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə qruplaşdırmaq olar:

Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) tərəfindən martın əvvəlində elan edilmiş qərarlar sektorun gələcək iki ilini müəyyən edir:

“Bank Nəzarəti Strategiyası (2026-2027)”: AMB risk əsaslı nəzarət sistemini (ARAS) tam işə salıb. Bu, bankların yalnız kapitalına deyil, həm də biznes modellərinin dayanıqlığına və kibertəhlükəsizliyinə daha ciddi nəzarət deməkdir.
Büdcə Proqnozları: 2026-cı il üçün dövlət büdcəsinin gəlirləri 38,6 milyard manat, xərcləri isə 41,7 milyard manat proqnozlaşdırılır. Bu, maliyyə sektorunda dövlət sifarişlərinin və investisiya aktivliyinin artacağından xəbər verir.
İstiqraz Bazarı: “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı”nın (ABB) 10 milyon manatlıq yeni istiqraz hərracı 19 mart 2026-cı il tarixinə təyin edilib.

Dünya iqtisadiyyatında mart ayında bir neçə kritik keçid müşahidə olunur:

Süni İntellekt (AI) 2.0: Fintex sahəsində artıq sadə çatbotlar deyil, müstəqil qərar verən “Agentic AI” (agentlik süni intellekti) sistemləri bankların əsas əməliyyatlarına inteqrasiya olunmağa başlayıb.
Real aktivlərin tokenləşdirilməsi: Daşınmaz əmlak və digər fiziki aktivlərin rəqəmsal tokenlərə çevrilərək kredit təminatı kimi istifadə edilməsi inkişaf etməkdə olan bazarlarda yeni maliyyələşmə dalğası yaradır.
Özəl kreditin artımı: Sərt bank tənzimləmələri fonunda şirkətlər daha çevik maliyyə üçün ənənəvi banklardan deyil, özəl kredit fondlarından istifadəyə üstünlük verirlər.

Neft və inflyasiya: Martın əvvəlində Yaxın Şərqdəki gərginlik fonunda neftin qiymətinin 95-100 dolları keçməsi qlobal inflyasiya proqnozlarını yeniləyib. BVF-nin mart ayı hesabatına görə, neftin hər 10% artımı qlobal inflyasiyanı təxminən 0.4 bənd yüksəldir.
Məzənnə sabitliyi: Azərbaycan daxilində manatın məzənnəsi 1,7000 səviyyəsində stabil saxlanılır, lakin qlobal bazarlarda avronun dollara qarşı bir qədər güclənəcəyi gözlənilir.

Mövzu	Status / Yenilik
AMB Siyasəti	Risk əsaslı nəzarət və yeni Bank Strategiyası təsdiqləndi.
Fintex	NFC ilə ödənişlər rekord həddə (aylıq 5 mln+ sərnişin metroda).
Qlobal Bazar	Neft qiymətlərinin sıçrayışı və AI sistemlərinin geniş tətbiqi.
İnvestisiya	19 Martda ABB-nin yeni istiqraz hərracı keçiriləcək.