Bu gün, 13 mart 2026-cı il tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya üçün olduqca gərgin və mühüm hadisələrlə yadda qalır.

Xüsusilə Yaxın Şərqdəki hərbi eskalasiya və Bakıda keçirilən beynəlxalq forum gündəmin mərkəzindədir.

Azərbaycan gündəmi

• XIII Qlobal Bakı Forumu: Forumun ikinci günündə COP prosesinin gələcəyi, qlobal böhranlar və çoxtərəfli əməkdaşlıq mövzuları müzakirə olunur. Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov BMT-nin Cenevrə bölməsinin rəhbəri Tatiana Valovaya ilə görüşərək regional təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib.
• Hərbi ixrac və təhlükəsizlik: Baş nazir Əli Əsədov Milli Məclisdəki hesabatında Azərbaycanın artıq 20-yə yaxın ölkəyə hərbi məhsullar ixrac etdiyini və 2025-ci ildə müdafiə xərclərinin 8,1 milyard manata çatdırıldığını bildirib.
• Sosial və ekoloji xəbərlər: Azad edilmiş ərazilərdə 90 min hektarlıq yeni milli parkın yaradılması prosesi davam edir. Həmçinin, Azərbaycanda əhalinin artım tempində müəyyən azalma müşahidə olunduğu barədə rəsmi məlumatlar yayılıb.

Dünya gündəmi

• Yaxın Şərqdə müharibə alovlanır: İran və İsrail arasında qarşılıqlı raket zərbələri intensivləşib. İranın İsrailə yeni raket hücumları fonunda ABŞ-ın Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-dəki səfirlikləri öz vətəndaşlarına “sığınacaqlarda qalın” (shelter in place) xəbərdarlığı edib.
• Trampın İran xəbərdarlığı: ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın enerji sistemini bir saat ərzində məhv edə biləcəkləri ilə bağlı sərt bəyanat yayıb.
• İraqda itkilər: İraqda fransız hərbçilərinin həlak olduğu və ABŞ-ın yanacaqdolduran təyyarəsinin qəzaya uğradığı (6 nəfər ölüb) xəbər verilir. İraq həmçinin neft hasilatını kəskin şəkildə (günlük 1,4 milyon barrelə qədər) azaldıb.
• Əfqanıstanda qadağa: Taliban rəhbərliyi qadınların məktəbə getməsini tamamilə və daimi olaraq qadağan etdiyini açıqlayaraq beynəlxalq ictimaiyyətin kəskin etirazına səbəb olub.
• Təbii fəlakət: Efiopiyada baş verən güclü daşqınlar və torpaq sürüşmələri nəticəsində 100-dən çox insan həyatını itirib.

Bu gün, 13 mart 2026-cı il tarixi həm qlobal bazarlar, həm də Azərbaycanın daxili iqtisadiyyatı üçün olduqca hərəkətli keçir. Yaxın Şərqdəki gərginlik enerji daşıyıcılarının qiymətinə birbaşa təsir edir.

İqtisadi gündəm

Azərbaycan iqtisadiyyatı

• Neft bazarı: “Azeri Light” markalı neftin qiyməti dünya bazarlarında kəskin artaraq 105,58 dollara (CIF Augusta) çatıb. Bu, ötən günlə müqayisədə 10%-dən çox artım deməkdir. Qeyd edək ki, Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsində neftin bir barreli 65 dollar götürülüb.
• ÜDM artımı: Azərbaycan iqtisadiyyatı 2026-cı ilin ilk iki ayında 0,3% artım göstərib. Qeyri-neft sektoru isə 1,4% böyümə ilə iqtisadiyyatın əsas hərəkətverici qüvvəsi olub.
• Strateji rezervlər: Ölkənin strateji valyuta ehtiyatları rekord həddə — 91 milyard dollara çatıb.
• Logistika və ticarət: Bakı Limanının ötən il üzrə gəlirlərinin 60 milyon manata yaxın olduğu və 8 milyon tondan çox yük aşırıldığı açıqlanıb. Həmçinin, Çin ilə ticarət dövriyyəsinin yalnız yanvar ayında 420 milyon dollara çatdığı bildirilir.

Dünya iqtisadiyyatı

• Qızıl qiymətləri: Enerji qiymətlərinin artması inflyasiya risklərini gücləndirdiyi üçün qızıl qiymətlərində müəyyən eniş müşahidə olunur. Hazırda bir unsiya qızılın qiyməti dünya birjalarında 5,100 dollar ətrafında stabilləşib.
• ABŞ iqtisadiyyatı: ABŞ-da 2025-ci ilin son rübü üçün ÜDM artımı 0,7% olaraq dəqiqləşdirilib. Bu, əvvəlki proqnozlardan aşağıdır və bazarlarda müəyyən tərəddüdlər yaradır.
• Körfəz Ölkələrinin itkisi: Yaxın Şərqdəki müharibə səbəbindən Körfəz ölkələrinin enerji gəlirlərində artıq 15 milyard dollar itirdiyi təxmin edilir.
• Səhm bazarları: Tokyo və digər Asiya birjaları, neft tədarükü ilə bağlı narahatlıqlar fonunda günü enişlə başa vurub.