Azərbaycanda qiymətli metal və daşlara dair yeni dövlət standartının qəbul ediləcək.

Bu gün, 11 mart 2026-cı il tarixində Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu (AZSTAND) nəzdindəki Texniki Komitənin (AZSTAND TK/36) iclasında zərgərlik bazarı üçün çox vacib olan yeni dövlət standartının qəbulu ilə bağlı qərar verilib.

Yeni qəbul edilən və tətbiqi gözlənilən standartlar haqqında əsas detallar bunlardır:

Yeni qəbul edilən standart: EN 12472

Bu gün keçirilən iclasda EN 12472 standartının dövlət standartı kimi qəbul edilməsinə qərar verilib. Bu standart:

• Nikel ayrılmasının təyini: Örtüklü məmulatlardan (məsələn, qızıl suyu çəkilmiş və ya digər örtüklü zərgərlik məmulatlarından) nikelin ayrılmasını aşkar etmək üçün sürətləndirilmiş aşınma və korroziya simulyasiyası üsulunu müəyyən edir.
• İnsan sağlamlığı: Nikel allergik reaksiyalara səbəb ola bildiyi üçün bu standart istehlakçıların sağlamlığının qorunması və məmulatların keyfiyyətinə nəzarət baxımından kritikdir.

Brilyant və almaz ticarətinə yeni nəzarət

Fevral ayının sonunda qəbul edilmiş və hazırda tətbiq mərhələsinə keçən digər mühüm yenilik isə xam almazların dövriyyəsi ilə bağlıdır:

• Kimberli prosesi: Azərbaycan artıq beynəlxalq “Kimberli Prosesi Sertifikatlaşdırma Sxemi”nin tələblərinə uyğun olaraq almaz idxal-ixracına nəzarət edir. Bu, “münaqişəli almazların” (qanunsuz yollarla əldə edilən daşların) bazara daxil olmasının qarşısını alır.
• Dövlət nəzarəti: Xam almazların uçotu, saxlanması və izlənilməsi artıq müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən ciddi şəkildə həyata keçirilir.

Gümüşün təyini üçün yeni metod Bu yeniliklərin əsas məqsədi nədir?

Daha əvvəl isə yüksək saflıqlı gümüş nümunələrində metalın miqdarını təyin etmək üçün ICP-OES (Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometry) texnologiyasına əsaslanan beynəlxalq metod standartlaşdırılıb. Bu, yerli zərgərlik məmulatlarının beynəlxalq bazarda rəqabət qabiliyyətini artırır.

Bu yeniliklərin əsas məqsədi nədir?

İstehlakçı hüquqlarının qorunması və alıcının aldığı qızılın və ya daşın saflığına tam əmin olmasının təmin edilməsi. Şəffaflığın təmin edilməsi və zərgərlik bazarında nağdsız hesablaşmaların (15 000 manatdan yuxarı olan əməliyyatlar üçün) və dövlət əyar damğasının tətbiqi ilə kölgə iqtisadiyyatının aradan qaldırılması. Eyni zamanda bu Azərbaycanın zərgərlik məmulatlarının dünya standartlarına cavab verməsini təmin edərək yerli brendlərin beynəlxalq bazara çıxışını asanlaşdıracaq.

Yeni standartlar və tənzimləmələr istehlakçılara və yerli brendlərə necə təsir göstərəcək?

Qiymətlərə təsir

• Sertifikatlaşdırma xərcləri: Xüsusilə brilyant və digər qiymətli daşların beynəlxalq standartlara (məsələn, Kimberli Prosesi) uyğun sənədləşdirilməsi məhsulun maya dəyərinə az da olsa təsir edə bilər. Lakin bu, alıcı üçün “təhlükəsizlik haqqı” rolunu oynayır.
• Keyfiyyət artımı: Nikel ayrılması (EN 12472) kimi standartların tətbiqi daha keyfiyyətli örtük materiallarının istifadəsini tələb edəcək ki, bu da yüksək keyfiyyətli məmulatların qiymətini sabit saxlaya və ya cüzi artıra bilər.

Brendlərin fəaliyyəti və şəffaflıq

• Rəqabət qabiliyyəti: Yerli brendlər artıq beynəlxalq standartlarla işlədikləri üçün öz məhsullarını xarici bazarlara (məsələn, Avropa və Körfəz ölkələri) daha asan çıxara biləcəklər.
• Qara bazarın sıxışdırılması: Dövlət əyar damğası və yeni uçot qaydaları sertifikatsız və ya mənşəyi məlum olmayan “ev şəraitində” hazırlanan keyfiyyətsiz qızılların satışını çətinləşdirəcək. Bu, rəsmi mağazaların və şəffaf işləyən brendlərin bazardakı payını artıracaq.

İstehlakçı inamı

İnvestisiya təhlükəsizliyi: Qiymətli daşların (almaz, brilyant) mənşəyinin bilinməsi, onların gələcəkdə təkrar satışı zamanı dəyərini qorumasına kömək edir.

Sağlamlıq: Xüsusilə allergiyası olan şəxslər üçün nikel testi standartı böyük bir üstünlükdür. Alıcılar artıq aldıqları zinət əşyasının dəri ilə təmasda problem yaratmayacağından əmin olacaqlar.