Azərbaycan hökuməti regional gərginliklər və qlobal tədarük zəncirindəki qeyri-sabitlik fonunda daxili bazarı qorumaq üçün “Ərzaq Təhlükəsizliyi Strategiyası” çərçivəsində bir neçə kritik mexanizmi işə salıb.

Xüsusilə 2026-cı ilin mart ayındakı bu gərginlik fonunda aşağıdakı addımlar ön plana çıxır:

Dövlət Ehtiyatları Agentliyinin (ADEA) rolu

Azərbaycanın “strateji buğda ehtiyatı” sistemi daxili tələbatı ən azı 4-6 ay ərzində tam təmin edə biləcək səviyyədə saxlanılır.

• Müdaxilə mexanizmi: Dünya bazarında buğdanın qiyməti kəskin qalxdıqda və ya idxalda problem yarandıqda, dövlət ehtiyatdakı buğdanı daha ucuz qiymətə yerli dəyirmanlara sataraq unun və çörəyin qiymətini sabit saxlayır.
• Yeni anbar infrastrukturu: Son illərdə ölkənin müxtəlif regionlarında (Gəncə, Şəki, Hacıqabul) müasir elevator kompleksləri inşa edilib ki, bu da məhsulun itkisiz saxlanmasına imkan verir.

İdxaldan asılılığın azaldılması: “Subsidiya 2.0”

Dövlət təkcə ehtiyat yığmır, həm də yerli istehsalı stimullaşdırır:

• Yüksək məhsuldarlıq subsidiyası: Müasir suvarma sistemləri (pivots) quran təsərrüfatlara xüsusi güzəştlər edilir. Məqsəd buğda istehsalında məhsuldarlığı hər hektardan 45-50 sentnerə çatdırmaqdır.
• Azad edilmiş ərazilər: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun əkin dövriyyəsinə qatılması Azərbaycanın daxili buğda tələbatının (təxminən 3.3-3.5 milyon ton) yerli istehsal hesabına ödənilmə faizini artırır.

Alternativ tədarük marşrutları

İran və digər qonşu regionlardakı risklərə qarşı Azərbaycan “Orta Dəhliz” (Middle Corridor) və Qazaxıstan marşrutuna üstünlük verir:

• Qazaxıstan buğdası: Rusiya və ya digər riskli istiqamətlərdən asılılığı azaltmaq üçün Qazaxıstanla uzunmüddətli strateji müqavilələr bağlanıb. Xəzər dənizi vasitəsilə Bakı Limanına (Ələt) daşınan taxıl həcmləri artırılıb.

Qiymət manipulyasiyasına qarşı nəzarət

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti hazırda “gücləndirilmiş iş rejimi”ndədir. Süni qıtlığın qarşısının alınması məqsədi ilə iri supermarket şəbəkələrində və anbarlarda monitorinqlər aparılır ki, sahibkarlar gərginlikdən istifadə edib malları gizlətməsinlər və ya əsassız qiymət artımına yol verməsinlər.

İnflyasiya proqnozu

Hazırkı tədbirlər sayəsində çörək və digər strateji ərzaq məhsullarında kəskin sıçrayış gözlənilmir. Lakin qlobal enerji qiymətləri (neftin 90 dollara yaxınlaşması) səbəbindən ilin sonunda inflyasiyanın 5-7% dəhlizində qalması hədəflənir.