Tarix hər gün yeni bir “ilk” yazır. Sualınıza iki tərəfdən cavab verə bilərəm: həm ümumilikdə bəşər tarixində 5 mart günündə baş verən ilklər, həm də (əgər bunu nəzərdə tutmusunuzsa) bu günün aktual hadisələri.

Gəlin, martın 5-də dünya tarixində ilk dəfə qeydə alınan bəzi maraqlı hadisələr:

Dünya tarixində bu günün “ilkləri”

• İlk “Dəmir Ledi”nin yolu açıldı (1970): Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsi qüvvəyə mindi. Bu, dünya tarixində nüvə müharibəsi riskini azaltmaq üçün atılan ilk genişmiqyaslı hüquqi addım idi.
• Marsa ilk yaxın baxış (1979): Amerikanın Voyager 1 kosmik zondu Yupiterə ən yaxın məsafədən keçərək tarixdə ilk dəfə planetin halqalarının və peyklərinin detallı fotolarını Yerə göndərdi.
• İngiltərədə ilk “ictimai park” (1847): Birkenhead Parkı açıldı. Bu, dövlət vəsaiti ilə salınan və hamı üçün açıq olan dünyanın ilk parkı hesab olunur (sonralar Nyu-Yorkdakı Central Park üçün model oldu).
• İlk rəsmi sınaq uçuşu (1936): Britaniyanın məşhur qırıcı təyyarəsi Spitfire ilk uçuşunu etdi. Bu təyyarə İkinci Dünya Müharibəsinin taleyini dəyişən mühüm texnikalardan biri oldu.
• 1912: İtaliya ordusu dünya tarixində ilk dəfə hava balonlarından hərbi kəşfiyyat məqsədilə istifadə edib.
• 1933: Almaniyada nasistlər seçkilərdə səslərin 43,9%-ni yığaraq hakimiyyətə gəliblər.
• 1953: SSRİ lideri İosif Stalin vəfat edib.
• 2026: Bu gün dünyada ilk dəfə Beynəlxalq Türk Dili Ailəsi Günü qeyd edilir.

Siyasi və ictimai ilklər

İl	Hadisə	Əhəmiyyəti
1918	Moskva Rusiyanın paytaxtı oldu	Sankt-Peterburqdan sonra Moskvanın ilk dəfə rəsmi sovet paytaxtı statusu alması.
1946	“Dəmir Pərdə” ifadəsi işlədildi	Uinston Çörçill çıxışında tarixdə ilk dəfə bu termini işlədərək Soyuq Müharibənin başlandığını elan etdi.