Bu gün, 5 mart 2026-cı il tarixi həm regional təhlükəsizlik, həm də mühüm iqtisadi islahatlar fonunda gərgin və hərəkətli keçir.

Gündəmin ən vacib hadisələri:

Azərbaycan gündəmi

Regional təhlükəsizlik: Naxçıvanda gərginlik

Bu gün gündəmin ən sarsıdıcı xəbəri Naxçıvandan gəlib. İran tərəfindən idarə olunan dronların Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanının terminalına və yaxınlıqdakı yaşayış məntəqələrinə zərbə endirməsi nəticəsində mülki şəxslər yaralanıb. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi İran səfirini çağıraraq nota təqdim edib və bu addımı “təhlükəli eskalasiya” adlandırıb.

İqtisadiyyat: Enerji və maliyyə bazarları

Bu gün Bakıda keçirilən rəsmi görüşlər və açıqlamalar ölkənin yaxın dövr üçün iqtisadi yol xəritəsini müəyyən edir:

• Mikayıl Cabbarovdan “Süni İntellekt” açıqlaması: İqtisadiyyat naziri bu gün bəyan edib ki, yerli müəssisələrdə məhsuldarlığı artırmaq üçün xüsusi Süni İntellekt proqramı icra ediləcək. Nazir həmçinin mövcud iqtisadi artım templərinin (cari proqnoz 1,7%-2,4%) daha da sürətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
• Neft bazarında dalğalanma: “Azeri Light” neftinin qiyməti dünya bazarında təxminən 4,7% azalaraq 82,29 dollara düşüb. Maraqlıdır ki, bu rəqəm 2026-cı il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan 65 dollar bazisindən hələ də xeyli yüksəkdir.
• İnvestisiya şirkətlərinin reytinqi: Bakı Fond Birjası (BFB) 2026-cı ilin ilk iki ayının nəticələrini açıqlayıb. ABB-İnvest 8 milyard manatlıq dövriyyə ilə liderliyini qoruyur, onu PAŞA Kapital izləyir. Ümumi birja dövriyyəsində isə ötən illə müqayisədə azalma müşahidə olunur.
• Vergi sistemində yenilik: Maliyyə naziri Samir Şərifov vergi siyasətinin həm büdcə gəlirlərini artırmalı, həm də sahibkarlığı boğmamalı olduğunu qeyd edərək, yeni idarəetmə modelinə keçid mesajını verib.
• Nazirliklərin inteqrasiyası: Kənd Təsərrüfatı və İqtisadiyyat Nazirliklərinin informasiya sistemləri bu gündən etibarən tam inteqrasiya olunur. Bu, aqrar subsidiyaların və güzəştli kreditlərin verilməsini tam avtomatlaşdıracaq.

Nəqliyyat və logistika

Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi toplantısında Azərbaycanın qaz ixrac etdiyi ölkələrin sayının 16-ya çatdığı açıqlanıb. Həmçinin, Azərbaycanın tranzit rolunu gücləndirən Ağbənd magistral körpüsünün inşası tamamlanmaq üzrədir.

Diqqət çəkən başlıqlar

• İdman: Cəmil Əliyev 10 saat fasiləsiz üzməklə Azərbaycanın yeni rekorduna imza atıb.
• Məişət: Bakının 15 əsas istiqamətində yağışlı hava və nəqliyyat sıxlığı səbəbindən ciddi tıxaclar müşahidə olunur.

Dünya gündəmi

• İran müharibəsi: İran ərazisindəki hərbi əməliyyatlar 6-cı günündədir. ABŞ və İsrail qüvvələrinin İranın hərbi infrastrukturuna zərbələri davam edir. Eyni zamanda, Qətərdəki ABŞ səfirliyi yaxınlığında yaşayan əhalinin təxliyəsinə başlanılıb.
• Çin iqtisadiyyatı: Çin hökuməti 2026-cı il üçün iqtisadi artım hədəfini 4,5% – 5% aralığına endirib. Bu, qlobal ticarətdəki gərginliklər və daşınmaz əmlak bazarındakı böhranla izah olunur.
• Avstraliyanın qərarı: Avstraliya baş naziri hərbi qüvvələrin Yaxın Şərqdəki əməliyyatlara dəstək üçün bölgəyə göndərildiyini rəsmən elan edib.

Dünya iqtisadi gündəmi

Qlobal bazarlarda əsas diqqət mərkəzində Yaxın Şərqdəki hərbi gərginliyin tədarük zəncirinə təsiridir:

• Enerji daşıyıcıları bahalaşır: İran və ABŞ arasındakı gərginlik fonunda Brent markalı neftin qiyməti gün ərzində 3% artaraq 84 dolları keçib. Hörmüz boğazındakı risklər qlobal neft tədarükünün 20%-ni təhlükə altına qoyur.
• Qızıl və valyuta: Müharibə qorxusu investorları “təhlükəsiz liman” sayılan qızıla yönəldib və qızılın qiyməti rekord hədlərə yaxınlaşıb. Eyni zamanda ABŞ dolları yen və avro qarşısında möhkəmlənməkdədir.
• Çinin hərbi xərcləri: Pekin bu gün hərbi xərclərini kəskin artırdığını elan edib ki, bu da qlobal bazarlarda müdafiə sənayesi səhmlərinin bahalaşmasına səbəb olub.
• İnflyasiya riski: Beynəlxalq qurumlar xəbərdarlıq edir ki, neftin bahalaşması ilin ikinci yarısında qlobal inflyasiyanın yenidən yüksəlməsinə və mərkəzi bankların faiz dərəcələrini yüksək saxlamasına səbəb olacaq.

Qısa xülasə

Göstərici	Qiymət / Dəyişim	Qeyd
Azeri Light	82,29 USD (-4,7%)	Büdcə proqnozu: 65 USD
Brent	83,78 USD (+2,9%)	Qlobal artım tendensiyası
USD/AZN	1,7000	Sabit qalır
Qızıl (unsiya)	Artım müşahidə olunur	Geosiyasi gərginlik səbəbindən