Duzdan həddindən artıq istifadə koqnitiv qabiliyyətlərə təsir edərək yaddaşın zəifləməsinə və təşvişin (həyəcanın) artmasına səbəb ola bilər.

Duzun orqanizmə təsiri haqqında çox şey məlumdur, lakin yeni bir araşdırma mənfi təsirlər siyahısına daha birini əlavə edir. Çinli alimlərin araşdırmasında deyilir ki, duzlu xörəklərdən hədsiz istifadə zamanı bağırsaq mikroflorası dəyişir və bu da beyində dağıdıcı proseslərə yol açır.

Eksperiment gəmiricilər üzərində aparılıb. Heyvanlar üzərində əldə edilən nəticələri tam dəqiqliyi ilə insanlara proyeksiyalamaq mümkün olmasa da, onlar müəyyən maddələrin müxtəlif miqdarlarda orqanizmə prinsiqcə necə təsir edə biləcəyini anlamağa kömək edir.

Təcrübə zamanı heyvanlar altı ay boyunca tərkibində yüksək miqdarda duz olan qidalarla bəslənilib ki, bu da onların davranış və təfəkküründə nəzərəçarpan dəyişikliklərə səbəb olub. Siçanlarda yaddaş pozuntuları, öyrənmə qabiliyyətinin aşağı düşməsi və yüksək təşviş diaqnozu qoyulub. Beyin toxumalarının daha dərindən öyrənilməsi zamanı mütəxəssislər neyronların zədələnməsini və hippokampda — emosiyaların formalaşması və yaddaşdan məsul olan zonada — iltihab ocaqlarını qeydə alıblar.

Tədqiqatçılar bu cür nəticələrin əsas səbəbini müəyyən ediblər: duz artıqlığı bağırsaq mikrobiotasının tərkibini köklü şəkildə dəyişir. Bakteriyaların disbalansı, öz növbəsində, müəyyən genlərin işini pozur ki, bu da neyroiltihabın güclənməsinə və sinir hüceyrələrinin məhvinə gətirib çıxarır. Analizlər göstərib ki, konkret bakteriya qrupları bu patoloji proseslərin inkişafı ilə birbaşa əlaqəlidir.

Əldə edilən məlumatlar koqnitiv pozuntuların inkişafında “bağırsaq — beyin” əlaqəsinin həlledici rolu haqqında nəzəriyyəni təsdiqləyir. Alimlər vurğulayırlar ki, duz normasının xroniki şəkildə aşılması sağlamlıq üçün gizli təhlükə daşıyır və gələcəkdə bu nəticələr qidalanmanın korreksiyası vasitəsilə koqnitiv funksiyaların qorunması üzrə profilaktik tədbirlərin əsasını təşkil edəcək.