Gündəlik rasiona sarıkökün əlavə edilməsi xroniki ağrıların intensivliyini azalda bilər. Bunun üçün yeməklərə və ya içkilərə gündə ən azı 300 mq bu ədviyyatdan əlavə etmək kifayətdir.
Sarıkökün müalicəvi xüsusiyyətləri əvvəllər də araşdırılıb, lakin bu dəfə amerikalı alimlər qrupu sarıkökün ağrıları azaltmaqda nə dərəcədə effektiv olduğunu müəyyən etmək qərarına gəliblər. Mütəxəssislər, həmçinin onun biomənimsənilməsini artırmağın yollarını tapmaq istəyiblər.
Üç ay və daha çox davam edən ağrılar xroniki ağrı hesab olunur. Bir qayda olaraq, belə narahatlığı olan insanlar müntəzəm olaraq ağrıkəsici preparatlar qəbul edirlər, lakin bu, asılılıq riski, mədəyə potensial zərər və bu növ dərmanlara daimi xərclər deməkdir.
Ağrıları azaltmaq üçün idmanla məşğul olmaq tövsiyə edilir, lakin özünü pis hiss edən hər kəs fiziki yüklənməyə hazır deyil. Xroniki ağrılar zamanı xüsusi pəhriz də tövsiyə olunur — tərkibində antioksidantlar və immuniteti gücləndirən, həmçinin iltihabi proseslərin mənfi fəsadları ilə mübarizə aparan digər faydalı maddələr olan bitki mənşəli məhsullar və ədviyyatlar. Belə pəhrizə sarıkök əlavə etmək tövsiyəsi də daxildir.
Sarıkök, daha dəqiq desək, onun bioaktiv komponenti olan kurkumin iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri ilə tanınır. Lakin kurkuminin biomənimsənilməsi aşağıdır. Onu artırmaq üçün tez-tez ekstraktlardan və ya biogücləndiricilərdən, məsələn, qara istiotdakı piperindən istifadə olunur. Sübut edilib ki, piperin kurkuminin mənimsənilməsini 154% artıra bilər.
Tədqiqatın məqsədi — qara istiotla birlikdə və onsuz müxtəlif dozalarda (300 mq, 1 q, 3 q) sarıkökün təsirini öyrənmək olub. Müşahidə üçün daimi ağrılardan əziyyət çəkən 30 qadın seçilib.
Nəticələr ümidverici olub — demək olar ki, hamı ağrıların azaldığını bildirib, üstəlik, effekt getdikcə artıb. Yəni qəbulun üçüncü həftəsində səhhətin yaxşılaşması barədə daha tez-tez və inamla danışıblar. Daha böyük miqdarda sarıkök (1 və 3 q) ağrıların daha nəzərəçarpan azalması ilə əlaqəli olsa da, fərq cüzidir. 300 mq qəbul edənlər də yaxşılaşma hiss ediblər. Alimlər, həmçinin istiot əlavə edilməsinin effektin güclənməsinə təsirini aşkar etməyiblər.
Lakin işin çatışmazlıqları da var, xüsusən də müqayisə üçün nəzarət qrupunun olmaması. Bu səbəbdən sarıkökün real effektinin plasebo effektindən nə dərəcədə üstün olduğunu demək çətindir.
Sarıkökdən kimlər ehtiyatla istifadə etməlidir?
- Qan duruldan dərman qəbul edənlər: Sarıkök təbii antikoaqulyant xüsusiyyətinə malikdir. Əgər aspirin, varfarin və ya digər qan duruldanlar istifadə edirsinizsə, qanaxma riski yarana bilər.
- Öd daşı problemi olanlar: Sarıkök öd kisəsinin yığılmasını stimullaşdırır. Əgər öd kisəsində daş və ya axarlarda tutulma varsa, bu, kəskin ağrılara və ya daşın hərəkətinə səbəb ola bilər.
- Aşağı qan təzyiqi (Hipotoniya): Bu ədviyyat təzyiqi daha da sala bilər, buna görə də təzyiqi onsuz da aşağı olan insanlar miqdarı minimumda tutmalıdır.
- Cərrahiyyə əməliyyatı öncəsi: Qanı durultduğu üçün hər hansı cərrahi müdaxilədən ən azı 2 həftə əvvəl sarıkök qəbulunu dayandırmaq tövsiyə olunur.
- Dəmir çatışmazlığı: Bəzi araşdırmalar göstərir ki, sarıkökün həddindən artıq istifadəsi dəmirin bağırsaqlardan sorulmasına mane ola bilər (anemiya riski).
- Mədə-bağırsaq həssaslığı: Gündəlik 3 qramdan çox istifadə mədə qıcqırmasına, ürəkbulanmaya və ya ishala səbəb ola bilər.