Bu gün, yəni 26 fevral, tarix boyu bir çox mühüm hadisələrə şahidlik edib. Lakin bu tarixdə “ilk dəfə” baş verən ən yadda qalan hadisələrdən bəziləri aşağıda təqdim edilib.

1. İlk rəngli televiziya yayımı (1954)

1954-cü ilin 26 fevralında ABŞ-da ilk dəfə olaraq rəngli televiziya sistemlərinin satışına və yaygın istifadəsinə dair mühüm texnoloji addımlar atıldı. Baxmayaraq ki, sınaqlar əvvəl də vardı, bu dövr kütləvi istehsalın başlanğıcı hesab olunur.

2. Ümumdünya Ticarət Mərkəzinə ilk hücum (1993)

Nyu-Yorkdakı əfsanəvi “Əkiz qüllələr”ə 11 sentyabrdan illər əvvəl, 1993-cü ilin 26 fevralında ilk dəfə terror hücumu təşkil edildi. Binanın yeraltı dayanacağında partlayan bomba nəticəsində qüllələr çökməsə də, böyük itkilər baş verdi.

3. Napoleon Bonapartın ilk qaçışı (1815)

Fransa imperatoru Napoleon Bonapart sürgün edildiyi Elba adasından 1815-ci ilin 26 fevralında ilk dəfə qaçmağı bacardı. Bu qaçış onun məşhur “Yüz gün”lük hakimiyyətinin bərpasına yol açdı.

Azərbaycan tarixində: Xocalı Soyqırımı

Təqvimin bu günü həm də bizim üçün ağır bir yaddaşdır. 1992-ci ilin 26 fevralında bəşər tarixində ilk dəfə bu qədər qəddar və kütləvi bir cinayət — Xocalı Soyqırımı baş verdi. Bu, müasir tarixin ən dəhşətli səhifələrindən biri kimi qeyd olunur.

Hər bir sahədə “ilk”lərə baxmaq tarixin necə formalaşdığını görmək üçün maraqlı bir yoldur. 26 fevral tarixində müxtəlif sahələrdə baş vermiş ən diqqətçəkən “ilk” hadisələri sizin üçün qruplaşdırdım:

Elm və texnologiya

• Radioaktivliyin kəşfinə doğru ilk addım (1896): Fransız fiziki Henri Bekkerel təcrübələri zamanı təsadüfən uran duzlarının şüa yaydığını müşahidə etdi. Bu, gələcəkdə nüvə fizikasının yaranmasına və Mariya Kürinin araşdırmalarına yol açan ilk böyük siqnal idi.
• İlk rəsmi Grand Prix (Qran Pri) elanı (1906): Fransa Avtomobil Klubu tarixdə ilk dəfə Le Man şəhərində “Grand Prix” yarışının keçiriləcəyini rəsmən elan etdi. Bu, müasir Formula 1-in təməli hesab olunur.

Mədəniyyət və incəsənət

• İlk Jazz qrammofon valı (1917): Nyu-Yorkda “The Original Dixieland Jass Band” qrupu tarixdə ilk dəfə Jazz musiqisini vala yazdırdı. Bu, musiqi sənayesində bir inqilab idi.
• “Sinema”nın ilk uğurları (1895): Hər neçə qədər ilk nümayiş dekabrda olsa da, 1895-ci ilin fevral ayının sonlarında Lümyer qardaşları kinonun ticari patentini almaq üçün ilk ciddi addımlarını tamamladılar.

Siyasət və tarix

• Osmanlıda ilk “İslahat Fərmanı”nın davamı (1856): Krım müharibəsindən sonra Osmanlı dövlətində qeyri-müsəlmanlara geniş hüquqlar verən fərmanların tətbiqinə dair mühüm beynəlxalq müzakirələr məhz bu günlərdə pik həddə çatmışdı.
• Panama Kanalı üzərində ilk nəzarət (1904): ABŞ 10 milyon dollar qarşılığında Panama Kanalı zonasına daimi nəzarət hüququnu rəsmən əldə etdi. Bu, dünya ticarət yollarının xəritəsini dəyişən ilk böyük addım idi.