Monako ənənəvi olaraq dünyada ən yüksək orta daşınmaz əmlak qiymətlərinə sahibdir və kvadrat metrə düşən qiymətlər 55–62 min dolları keçib. Honkonq, Sinqapur, Sürix (İsveçrə), Nyu-York (ABŞ), London (Böyük Britaniya) və Cenevrə də ilk yerlərdədir. Bu qiymətlər məhdud sahə, varlı şəxslərin yüksək tələbatı və ölkələrin maliyyə mərkəzləri statusu ilə müəyyən edilir.
Dünya üzrə orta daşınmaz əmlak qiymətləri çox dəyişir, Monakonun elit bölgələrində kvadrat metr üçün 100 min dollardan yüksək qiymətlərdən Paraqvaydakı əlverişli seçimlərə qədər. Monako, Honkonq, Sinqapur, İsveçrə və Cənubi Koreya ən bahalı ölkələr olaraq qalır, burada qiymətlər tez-tez kvadrat metr üçün 10–30 min dolları aşır. Avropada ən bahalı ölkələr İsveçrə və Lüksemburqdur (kvadrat metr üçün 10–15 min avro).
Dünyada ən bahalı daşınmaz əmlak (kvadrat metr üçün qiymət) bu ölkələrdədir:
Monako: şəhər mərkəzində kvadrat metr üçün 90-100 min dolları aşaraq dünyaya liderlik edir.
Hong Kong: ikinci yerdə, kvadrat metr üçün 32-33 min dollar ətrafında.
Sinqapur: kvadrat metr üçün 17-19 min dollar.
Cənubi Koreya: kvadrat metr üçün 12-16 min dollar.
İsveçrə: kvadrat metrə təxminən 12 min dollar.
Qlobal daşınmaz əmlak bazarının xüsusiyyətləri aşağıdakı kimidir:
Avropa: İsveçrədə (12.300 dollar/m²) və Fransada (8.200 dollar/m²) yüksək qiymətlər. Danimarkanın Kopenhagen şəhərində qiymətlər 4.900 avro/m²-ə çatır.
ABŞ: 2025-ci ildə orta ev qiyməti təxminən 498 min dollara çatıb.
Dünya üzrə ən sürətli artım 2023-2024-cü illərdə müşahidə olunub. Artım Bolqarıstanda (+15,2%), Xorvatiyada (+10,5%) və Portuqaliyada (+10,4%) qeydə alınıb.
Ümumilikdə 2024-cü ilin sonuna qədər qlobal miqyasda yaşayış daşınmaz əmlakının ümumi dəyəri 286,9 trilyon dollar olaraq qiymətləndirilib.
Qiymətlər yerdən (şəhər mərkəzi/ətrafı ərazi), əmlak növündən və infrastrukturun inkişafından asılı olaraq çox dəyişir.
Yüksək qiymətlərin əsas amilləri torpaq qıtlığıdır. Monako və Honkonqda genişlənmə üçün fiziki yer yoxdur və eyni zamanda lüks seqment aid olan penthauslara və premium mənzillərə yüksək tələbat mövcuddur
İnvestorlar və əcnəbilər üçün maliyyə mərkəzləri cəlbedicidir (Sinqapur, Sürix), çünki bu yerlərdə daşınmaz əmlak almaq kapitalın qorunması üçün təhlükəsiz bir sığınacaq kimi qəbul edilir.
Azərbaycana nəzər saldıqda isə görürük ki, Bakıda orta daşınmaz əmlak qiymətləri (2026-cı ilin əvvəlinə) artmaqdadır və orta hesabla kvadrat metrə təxminən 3200–3300 manata çatır. Qiymətlər rayondan və mənzil növündən (yeni binalar və ya təkrar satış) asılı olaraq kvadrat metrə 1750-9600 manatdan yuxarıdır. Bu gün artıq bina evlərində mənzilin orta qiyməti 200–400 min manata yaxınlaşır.
Əsas daşınmaz əmlak bazarı üzrə son göstəricilərə əsasən yeni binalarda (oktyabr 2025): kvadrat metrə 2300–2400 manat olub. Lüks binalarda qiymətlər daha yüksəkdir.
Təkrar satış mənzillərinin hər kvadrat metr üçün təxminən 2000–2050 manat tələb edirlər. Ümumilikdə bazarda qiymət aralığı hər kvadrat metr üçün 1750–9640 manat təşkil edir. Premium seqmentə aid olan əmlakın hər kvadrat metr üçün 6–7 min manatdan çoxdur.
Bakıda rayon və kateqoriyaya görə qiymətlər aşağıdakı kimidir:
Mərkəz (Səbail, Nəsimi): Yüksək qiymət, 3500–4500 manat/kv.m.
Populyar rayonlar (Nərimanov, Yasamal): 2800–3800 manat/kv.m.
Xətai Rayonu (Ağ Şəhər daxil olmaqla): Qiymətlər 2000–3400 manat/kv.m arasında dəyişir.
Büdcəli seçimlər: Ən aşağı qiymətləri Sabunçu və Qaradağ rayonları təklif edir, bəzən 1500–1700 manat/kv.m-dən aşağı olur.
Lakin burada əsas məqamlardan biridə əhalinin alıcılıq qabiliyyətidir. Ən bahalı daşınmaz əmlaka olan ölkələr (İsveçrə, Monako, Honkonq, Sinqapur, Lüksemburq) çox yüksək gəlirlərlə xarakterizə olunur ki, bu da yaşayış xərclərini kompensasiya edir. Bu ölkələrdə orta əmək haqqı, xüsusən də maliyyə və İT sektorlarında, çox yüksəkdir 5-8 min dollar arasında təşkil edir, buna baxmayaraq kirayə haqqı aylıq gəlirin 30%-dən 50%-ə qədərini aparır, Monakoda isə qiymətlər həddindən artıq yüksəkdir.
Əmək haqqı və mənzil xərcləri nisbəti üzrə ən yüksək göstəricilər reytinqlərinda aşağıdakı ölkələr qeyd edilib:
İsveçrə (Sürix, Cenevrə): Ən bahalı ölkədir, burada orta əmək haqqı təxminən 5-8 min dollardan çoxdur (8-13 min manatdan çox). Şəhər mərkəzində mənzil kirayəsi 2-3 min dollardan çoxdur (3-5 min manatdan çoxdur).
Monako: Kirayə haqqı üzrə dünya lideri, xüsusən də Monte Karloda. Bir yataq otaqlı mənzil ayda 2-8 min dollardan (3400-13600 manat) çox ola bilər, varlı sakinlər isə çox yüksək gəlir əldə edirlər.
Honkonq: Kiçik mənzillərin orta kirayəsi ayda 3500 dollardan (5950 manat) çoxdur. Maliyyə sektorundakı yüksək əmək haqqı mütəxəssisləri cəlb edir, lakin mənzil qiymətləri dünyada ən yüksək qiymətlər arasındadır.
Sinqapur: Orta əmək haqqı təxminən 4500 min dollar (7650 manat) təşkil edir, şəhər mərkəzində kirayə haqqı isə təxminən 2700 dollardır (4600 manat).
Lüksemburq: Orta əmək haqqı 6600 dollara çatır (11200 manat). Burada mənzil xərcləri Avropada ən yüksəklər arasındadır (gəlirin təxminən 27,6%-i).
ABŞ (Nyu-York, Vaşinqton): Orta əmək haqqı təxminən 5700-6400 dollardır (9690-10880) şəhər mərkəzində kirayə haqqı isə 2500-dən başlayır (minimum 4250 manat) daha yüksəkdir.
Yüksək əmək haqqı qiymətlərlə əlaqəlidir, belə ki, bahalı mənzilləri olan ölkələrdə (Skandinaviya, İsveçrə) gəlirlər də dünyada ən yüksəklər arasındadır və tez-tez ayda 5 min dollardan çoxdur.
Böyük şəhərlərdə (London, Sürix, Nyu-York) şəhər mərkəzində bir yataq otaqlı mənzil kirayəsi çox vaxt ayda
2000-2500 dollardan baha başa gəlir.
Norveçin neft və qaz sektoru mütəxəssislərin əmək haqqı ayda 14-20 min dollara çata bilər.
Beləliklə, ən bahalı ölkələrdə yaşayış xərclərinin yüksək olması yüksək gəlirlərlə kompensasiya olunur, lakin orta təbəqə üçün mənzil əlçatanlığı aşağı olaraq qalır.
Dünyanın ən bahalı ölkələrində orta təbəqə üçün mənzil qiymətləri əsas şəhər mərkəzlərində kvadrat metrə görə 10 min dollardan 50 min dollaradək dəyişir. Ən yüksək qiymətlər Monakoda (kvadrat metrə görə 55-92 min dollardan çox), Honkonqda (25 min dollardan çox), Sinqapurda (19-22 min dollardan çox) və İsveçrədə (10 min dollardan dox) müşahidə olunur, burada yüksək qiymətlər məhdud torpaq sahəsi, yüksək əhali sıxlığı və tələbatla bağlıdır.
Bəs Bakıda əmək haqqı nə qədərdir? 2025-ci ilin ortalarına olan məlumata görə, Bakıda ən yüksək orta əmək haqqı Pirallahı rayonunda, ardınca Səbail rayonu və Qaradağ rayonlarında qeydə alınıb. Bu rayonlarda yüksək əmək haqqı neft və qaz sənayesinin, infrastruktur obyektlərinin və iri şirkətlərin ofislərinin cəmləşməsi ilə əlaqədardır.
Bakının ən yüksək əmək haqqına malik rayonları (2025-ci il üçün məlumatlar):
Pirallahı rayonu: Neft hasilatı sektorundakı şirkətlərin fəaliyyəti sayəsində orta əmək haqqı 2300 manatdan çox olmaqla reytinqə liderlik edir.
Səbail rayonu: Orta əmək haqqı 2000 manatdan çox olmaqla ikinci yerdədir. Bank sektoru mərkəzləri, xarici şirkətlərin baş ofisləri və dövlət qurumları burada yerləşir.
Qaradağ rayonu: Sənaye zonaları, dəniz limanı və neft-qaz müəssisələri sayəsində yüksək əmək haqqına (1600 manatdan çox) malik ilk üç rayon arasındadır.
Ümumiyyətlə, paytaxtda orta əmək haqqı təxminən 1360–1375 manat təşkil edir bu da ölkə üzrə orta göstəricidən xeyli yüksəkdir. Azərbaycanda ən yüksək əmək haqqı ənənəvi olaraq neft və qaz hasilatı sektorunda müşahidə olunur və burada əmək haqqı 3700 manatdan çox ola bilər.
Nəzərə alsaq ki, Bakıda orta aylıq kirayə haqqı rayondan və əmlakın klasında asılı olaraq 500-1000-dən yuxarıdır bu orta aylıq gəlirlərin təxminən 35-70%-ni təşkil edir.