Hər bir insan öz qorxusunun öhdəsindən gəlməyi öyrənə bilər.

Səhiyyə Nazirliyi 2 nömrəli Klinik Psixiatriya Xəstəxanası Baş həkimi Leyla Bəşirova yerli radiokanallardan birinə verdiyi müsahibədə bildirib ki, qorxuların aradan qaldırması və idarəetməsi üçün özünəkömək strategiyaların mövcuddur.

Həkim ilk növbədə qorxunu qəbul edib, tanımaq lazım olduğunu qeyd edib.

“Əvvəlcə özünüzə etiraf edin: “Hə, mən qorxuram”. Bunda heç bir qəbahət yoxdur, sizin qorxmaq hüququnuz var. Daha sonra özünüzə sual verin “Mən nədən qorxuram? Mənim qorxum nədir?”. Qorxunu tanıyıb onu qəbul etmək, onunla mübarizədə ilk və vacib addımdır. Nəfəs texnikaları var, hansı ki qorxunu və həyəcanı azaldır, məsələn dərin, yavaş nəfəs alma. Qorxudan tam qaçmaq əvəzinə, onu kiçik dozalarda və təhlükəsiz şəraitdə yaşamaq məsləhət görülür. Məsələn, əgər hündürlükdən qorxursunuzsa, əvvəl aşağı mərtəbələrə çıxın, sonra yavaş-yavaş daha yüksək yerlərə”.

L.Bəşirova bildirib ki, qorxu gələndə öz-özünüz ilə söhbət aparın, özünüzü pozitivliyə yönləndirin, qorxunu azaldacaq sözlər deyin “Mən təhlükədə deyiləm. Bu sadəcə bir hissdir və tezliklə keçəcək. Mən bunu bacaracam”.

“Sağlam həyat tərzi zehni gücü artırır. Dərin fiziolojı yuxu, sağlam qidalanma, fiziki fəaliyyət, hər gün 20-30 dəqiqəlik gəzinti belə qorxu səviyyəsini azalda bilər. Qorxunu aşmaq üçün etdiyiniz hər kiçik irəliləyişə görə özünüzü mükafatlandırın, bu, motivasiyanı artırır. Özünəkömək strategiyası başlanğıc üçün yaxşıdır. Lakin özünüz bacara bilmədiyiniz halda və qorxunun gündəlik həyatınızı ciddi təsir edirsə, professional dəstək, psixoloq və psixiatra müraciət etmək daha effektiv olar”.

Bir çox valideynlər uşaqlarında müxtəlif qorxu və fobiyaların olduğunu qeyd edirlər, uşaq qaranlıqdan, heyvanlardan və yad insanlardan qorxa bilər.

“Valideynlər uşağa kömək etmək üçün həm anlayışlı, həm də mərhələli bir yanaşma tətbiq etməlidilər. Bu tip qorxu uşaq yaşlarında, xüsusilə 3-8 yaş aralığında normal inkişaf mərhələsi kimi görülə bilər. Lakin çox intensiv və uzunmüddətli olduqda, müdaxilə tələb olunur. Valideyn ilk növbədə övladının qorxusunu anlayıb, ona etibarlı davranmalıdır, onu qorxusu ilə tək buraxmamalıdır, mühakimə etməməlidir, uşağın qorxularını kiçiltməməlidir. “Nədən qorxursan?”, “Bundan da qorxarlar?”, “Artıq böyük uşaq oldun”, “Bundan qorxmağa dəyməz” kimi ifadələr əvəzinə “Mən sənin narahatçılığını anlayıram”, “Mən səninləyəm, yanındayam”, “Mən də sən yaşda olanda qorxurdum” kimi ifadələr demək lazımdır və uşaqların hisslərini dinləyib, qorxularına hörmətlə yanaşmaq lazımdır”.

L.Bəşirova qeyd edib ki, qorxunu aradan qaldırmaq üçün uşağınızı dinləyin, onunla vaxt keçirin, ona daha çox diqqət yetirin, birlikdə oyunlar oynayın, özünə inamın inkişafına kömək edin.

“Uşağa qarşı sərt davranmayın, ona qışqırmayın, mümkün qədər sakit olmalısınız. Uşağınızın qorxusu mənasız olsa da, onun yanında olduğunuzu hiss etdirməlisiniz. Qorxu anlarında onları qucaqlayın, əzizləyin, sərt davranaraq, onlarda başqa qorxuların yaranmasına səbəb olmayın. Əgər qorxular uşağınızın həyatına mane olursa və uzun müddət davam edirsə, mütləq mütəxəssislərə müraciət edin. Əks halda daha ciddi fəsadlar, uzun sürən fobiyalar yarana bilər”.