2025-ci ilin altı ayına əsasən, illik inflyasiya 6% təşkil edib.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sədri Taleh Kazımov bu gün faiz dəhlizinin parametrləri ilə bağlı keçirilən mətbuat konfransında deyib ki, bu, AMB-nin proqnozlarına uyğundur.

“Sürpriz yoxdur. Baza inflyasiya ilin ilk 6 ayında 4,8% təşkil edib. Nominal effektiv məzənnənin möhkəmlənməsi nominal əsasda 1,9% olaraq inflyasiyaya 0,52% azaldıcı təsir edib. İllik inflyasiyanın 2025-ci ildə 5.7%, 2026-cı ildə isə 5.3% olacağı gözlənilir”, – sədr qeyd edib.

Sədr bildirib ki, 2026-cı ildə istehlak krediti portfeli 16% ətrafında olacaq.

“Hesablamalarımıza görə, istehlak kreditlərinin portfelinin 10% artımı inflyasiyaya 0,34% artırıcı təsir edir. 2026-cı ildə istehlak krediti portfeli 16% ətrafında olacaq. Bu isə inflyasiyaya 0,58% artırıcı təsir göstərəcək”, – o dəqiqləşdirib.

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 9,4% artaraq tarixi maksimuma – 77,7 milyard ABŞ dollara çatıb. AMB-nin valyuta ehtiyatları 11,2 milyard səviyyəsində formalaşıb.

T. Kazımov onuda bildirib ki, Azərbaycanda bu ilin sonuna ÜDM-in 3%, qeyri-neft sektorunun isə 4,2% artacağını proqnozlaşdırılır.

“2026-cı il üçün isə iqtisadi artımın 2,2%, qeyri-neft sektoru üzrə isə 4,3 faiz artım proqnozlaşdırırıq. Cari Əməliyyatlar Balansının profisitini bu ilin sonuna 3,6 milyard dollar ətrafında proqnozlaşdırırıq”, – T. Kazımov vurğulayıb.

O bildirib ki, 2025-ci ilin sonuna neftin bir barelinin orta qiymətini 68,6 dollar səviyyəsində proqnozlaşdırırıq.

“Həmin dövrə qazın ixrac olunmuş min kubmetrinin qiyməti 299 ABŞ dolları səviyyəsində proqnozlaşdırılır. 2026-cı il üzrə isə neftin bir barelinin orta qiymətinin 64,6 ABŞ dolları səviyyəsində olacağını gözləyirik. Eyni dövrdə qazın ixrac olunmuş min kubmetrinin qiymətini 290 dollar səviyyəsində olacağı gözlənilir”, – deyə sədr vurğulayıb.

T. Kazımov bildirib ki, bütün bankların ani ödəniş sisteminin yeni versiyasına inteqrasiyası üzrə işlər aparılır.

“Ölkə daxilində 40 min manatadək bütün ödənişlərin məhz bu sistem vasitəsilə aparılmasını planlaşdırırıq. Bu, xərclərin, əməliyyatın maya dəyərinin azaldılması deməkdir”, – o qeyd edib.

Sədr bildirib ki, digər məsələ, oktyabr ayının sonunadək bütün bankların Az-QR standartına keçməsidir.

“Bütün ödəniş qəbul olunan məntəqələrdə sahibkarlara, istehlakçılara QR kodla ödəniş həyata keçirmək imkanı yaradılacaq. Bu, kiçik və mikro sahibkarlar üçün böyük bir üstünlükdür. Biz Dövlət Vergi Xidməti ilə də danışırıq ki, artıq bahalı POS terminalla yox, QR-la ödənişləri həyata keçirmək imkanı verilsin”.

T.Kazımov qeyd edib ki, hazırda ən böyük layihələrdən biri də ictimai nəqliyyatda ödənişlərin bütün kartlar vasitəsilə, həmçinin, QR kod vasitəsilə də həyata keçirilməsi üzrədir. Bu layihələrin hər birinin ilin sonunadək tamamlanacağı gözlənilir.

O bildirib ki, Azərbaycanın kapital bazarlarında bütün hüquqi normativ baza yenilənəcək. Kifayət qədər beynəlxalq təcrübə ilə müqayisə etdikdə Azərbaycanın qanunvericilik sahəsində təkmilləşdirmələr tələb olunur.

“Amma onu əminliklə deyə bilərik ki, bu gün qiymətli kağızlar bazarında nə emitentin, nə də investorun iştirak etməsi üçün hər hansı məhdudiyyət var”.

İslam bankçılığının ölkədə tətbiqindən bəhs edərək T Kazımov bildirib ki, bu məsələ ilə bağlı hər bir detal, risk və s. amillər nəzərə alınmalıdır.

“Bu bank modelinin tətbiqi inanılmaz dərəcədə böyük bir işdir. Əvvəlcə ölkədə İslam bankçılığına tələbatı qiymətləndirməliyik. Bu bank modeli üzrə müvafiq qanunvericilik tədbirlərinin formalaşdırılması, araşdırmaların aparılması, təhlillər tək Mərkəzi Bankın deyil, bir neçə qurumun işidir. Hazırda Mərkəzi Bank İslam İnkişaf Bankı ilə birlikdə sukuk emissiyası sahəsində əməkdaşlıq edir. Onun əsasında qanunvericilik paketi hazırlanır. Həmçinin, ümumi İslam bankçılığı üzrə bazarda tələbatın öyrənilməsi üçün “İslam pəncərəsi” üzərində çalışırıq. Biz “İslam pəncərəsi”ni yaradırıq ki, cari fəaliyyət göstərən banklar İslam bankçılığına məxsus olan depozit kredit məhsulları təklif etsinlər. Bununla biz bu bank modelinə tələbi müəyyənləşdirəcəyik”.

Sədr qeyd edib ki, 2022-ci ildə aparılan qiymətləndirməyə görə, İslam bankçılığının təklif etdiyi kreditlərin potensial həcmi ümumi sektorun kredit portfelinin qarşısında cüzi 300 milyon manat olub.

“İslam pəncərəsi” ilə biz tələbi qiymətləndirəcəyik. Amma hələlik bu tələbi görmürük”, – deyə o vurğulayıb.

Qeyd edək ki, İslam bankçılığında faiz sistemi yoxdur. Müasir bank qaydalarına əsasən, banka vəsait qoyuruq və bunun konkret faizini alırıq. İslam yanaşmasında isə faizlərin alınması qəbuledilməzdir. İslam bankçılığının modeli odur ki, siz banka pulu yatırırsınız, bank həmin məbləği hər hansı işə yatırır. Sonda əldə olunan gəlir tərəflər arasında bölünür. Razılaşırlar ki, biznesdən əldə olunan gəlirin filan hissəsi pulu yatıran şəxsə, digər hissəsi isə banka veriləcək. İslam bankında mühüm məqamlardan biri də pul yatıran şəxsin ziyana da şərik olmasıdır. Bu sistemdə həm zərərdə, həm də qazancda şəriklik anlayışı var. Əsas məqsəd və hədəf ondan ibarətdir ki, tərəflərdən hansısa biri zərər görməsin. Malayziya, İndoneziya, Türkiyə və başqa ölkələrdə belə banklar fəaliyyət göstərir.