BMT-nin Əhali Fondu (UNFPA) tərəfindən dərc olunan yeni hesabatda dünyada doğum səviyyəsində kəskin azalma tendensiyasının olduğu bildirilir. Dünyanın üçdə birini əhatə edən 14 ölkədə 14 min insanla keçirilən sorğuya əsasən, hər beş nəfərdən biri arzuladığı sayda övlad sahibi olmadığını və ya olmayacağını bildirib.

Hesabatda qeyd edilib ki, Cənubi Koreya, İtaliya, Almaniya, Braziliya, Hindistan və Nigeriya kimi ölkələri əhatə edən araşdırma göstərir ki, ailə qurmağa və genişləndirməyə əsas maneə maliyyə çatışmazlığıdır. Respondentlərin 39%-i övlad sahibi ola bilməmələrinin əsas səbəbi kimi maddi çətinlikləri göstərib. Cənubi Koreyada bu rəqəm 58%, İsveçdə isə cəmi 19% təşkil edib.

Ümumilikdə, respondentlərin yalnız 12% -i sonsuzluğu səbəb kimi göstərib. Amma bu göstərici Tailand (19%), ABŞ (16%) və Hindistan (13%) kimi ölkələrdə daha yüksək olub.

UNFPA-nın icraçı direktoru Nataliya Kanem vurğulayıb ki, problem insanların övlad istəməməsində deyil, arzuladıqları ailəni qura bilməmələrindədir. O, bunun “əsl böhran” olduğunu bildirib.

Bu araşdırma UNFPA-nın əvvəlki yanaşmasından fərqli olaraq, aşağı doğum göstəricilərinə diqqətin artdığını göstərir. Agentlik bu tendensiyalara balanslı yanaşmanı tövsiyə edir.

Azərbaycanda isə bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə olduğu kimi, hər qadın orta hesabla iki uşağadək dünyaya gətirir. Son məlumatlara əsasən ölkədə 15-19 yaş arasında ana olan qızların kofisyienti hər 1000 nəfərə 37 təşkil edir. Əhalisi 10,4 mln. təşkil edən Azərbaycanda 18 yaşadək ailə quranların sayı 15% təşkil edir. Əhalinin 21%-i 14 yaşadək yeniyetmələrdən, 16%-i – 10-19 yaşlarda gənclərdən, 22%-i – 10-24 yaşlarda gənclərdən, 70%-i – 15-64 yaşlarda insanlardan, 9%-i isə 65+ yaşlı insanlardan ibarətdir. Ölkədə qadınlar kişilərdən orta hesabla 5 il daha dox yaşayırlar. Kişilər 72 il, qadınlar isə 77 il yaşayırlar.

Qadınların ailə qurmaq, ana olmaq, reproduktiv sağlamlıqlarını qorumaq kimi müstəqil qərar qəbul etmək haqqlarının qorunması ilə bağlı statistik məlumatlar hesabatda əks olunmayıb. Sevindirici haldır ki, əhalinin 91%-i ibtidai sinif təhsili almaq üçün məktəbə yazılırlar, 84%-i isə orta məktəblərin böyük siniflərinə keçirlər.

Hesabatda qeyd edilir ki, ölkəmizdə cinsi azlıqların, surroqat analıq, övladlığa götürmə və valideyn hüquqlarının tanınması sahəsində problemlər yaşanır.