Dağınıq skleroz iltihabi xəstəlik olaraq, baş və onurğa beynində sinir hüceyrələrinin örtük qişasının zədələnməsi ilə müşahidə olunur. Bu zədələnmə sinir sistemi hissələri arasında əlaqəni pozur və bunun nəticəsində bir sıra simptomlar yaranır.
Xəstəlik klinik təzahürlərin polimorfizmi ilə və tipik təsadüflərdə remissiya və kəskinləşmələrlə meydana çıxır.
Respublika Klinik Xəstəxanasının Sinir xəstəlikləri şöbəsinin müdiri, həkim-nevroloq Aytən Hüseynovanın sözlərinə görə, dağınıq skleroz xroniki, vaxtaşırı kəskinləşmə ilə keçən və pasiyentlərin müxtəlif dərəcədə əlilliyinə səbəb olan xəstəlikdir:
“Xəstəliyin başlamasından 20 il sonra xəstələrin 60%-i sərbəst hərəkət edə bilmir. Çox hallarda xəstəlik ömrün uzunluğuna o qədər də təsir etmir, lakin nadir hallarda xəstəlik çox sürətlə irəliləyir.
Xəstəlik patoloji-anatomik cəhətdən beynin və onurğa beyninin ağ maddəsində müxtəlif ölçülərdə və müxtəlif histoloji quruluşa malik ocaqların olması ilə xarakterizə edilir. Bunların belə müxtəlifliyi inkişaf dövründən asılıdır”.
Xətai Tibb Mərkəzinin həkim-nevroloqu Günel Adıgözəlova bildirir ki, dağınıq sklerozun yayılmasında coğrafi amillərlə (iqlim) yanaşı, ekoloji və etnoqrafik amillər, xüsusən əhali tərəfindən istifadə edilən qida məhsulları da müəyyən əhəmiyyət kəsb edə bilər:
“Ekvatordan uzaqlaşdıqca dağınıq sklerozun yayılmasında artım müşahidə edilir. Dağınıq skleroza ən çox 18-45 yaşlarda rast gəlinir, amma bütün yaş qruplarında təsadüf edilə bilər. Qadınlarda kişilərə nisbətən çox rast gəlinir və adətən gənc yaşlarda başlayır”.
ÜST-nin məlumatına görə nevroloji xəstəliklər arasında dağınıq skleroz cavan yaşlı şəxslərin əlilliyinin əsas səbəbidir. Xəstəliyin başlanmasından 10 il sonra xəstələrin 30-37%-i yalnız başqasının köməyi ilə hərəkət edə bilir, 50% pasiyentlər peşəkar işlərini yerinə yetirməkdə çətinlik çəkirlər, pasiyentlərin 80%-dən çoxu iş yerlərini dəyişməyə məcbur olurlar. Dağınıq sklerozdan ölüm halları 100 000 əhaliyə 2 nəfər təşkil edir.