Xrom müvafiq metabolik yolların normal fəaliyyətini təmin etmək üçün tələb olunan mikroelementdir.
Xrom insan orqanizmində maddələr mübadiləsində mühüm funksiyanı yerinə yetirir, karbohidratların, yağların və zülalların mübadiləsində iştirak edir. O, həmçinin qlükoneogenez – amin turşularının qlükoza çevrilməsi üçün lazımdır.
Bir insana gündə nə qədər xrom lazımdır?
Kişilər və qadınlar üçün fizioloji ehtiyac 40 mkq/gün təşkil edir. Uşaqların fizioloji ehtiyacı gündə 11 ilə 35 mkq arasındadır.
Niyə qadının orqanizminə xrom lazımdır?
Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, xrom iştahı idarə etməyə və karbohidrat istəklərini azalt`mağa kömək edə bilər ki, bu da çəki saxlamaq və ya itirmək istəyən qadınlar üçün faydalı ola bilər.
Sağlam saçlar sahib olmaq üçün rasionda mütləq kükürd, dəmir, kalium, xrom, selen və manqan olmalıdır.
Xromun xüsusilə hormonal balans kontekstində qadınlarda normal reproduktiv sağlamlığın qorunmasında rol oynaya biləcəyin hesab edirlir, lakin hamiləlik və laktasiya dövründə tövsiyə olunmur.
Kişilər üçün xromun faydası
Xromun kişilər üçün faydaları haqqında ayrıca danışsaq, maddələr mübadiləsinə təsiri, xolesterolu azaltmaq və qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləmək kimi əsas məqamlara əlavə olaraq, əzələ kütləsini saxlayarkən pəhrizdə xrom olan ehtiyacını qeyd etməliyik. Xrom, digər qiymətli maddələrlə yanaşı, əzələ kütləsini artırmağa və yağ toxumasını azaltmağa kömək edə bilər ki, bu da güc təlimi və fitneslə məşğul olan kişilər üçün vacib aspektdir. Yenə də qeyd edirik ki, qidadan alınan xrom kifayətdir. Əlavələr qəbul edərkən təsir cüzidir.
Bundan əlavə, xrom çatışmazlığı artan narahatlıq və depressiya ilə əlaqələndirilmişdir ki, bu da müxtəlif stresslərlə üzləşən kişilər üçün aktual ola bilər.
Həmçinin, xrom, digər faydalı maddələrlə yanaşı, hormonal balans və kişi reproduktiv sağlamlığının qorunması üçün lazımdır.
Uşağın orqanizmi üçün xrom
Xrom toxumaların və hüceyrələrin əmələ gəlməsi üçün zəruri olan maddələr mübadiləsində iştirak etdiyi üçün böyümə prosesində rol oynaya bilər. Bu, uşaqların aktiv böyüməsi dövrlərində xüsusilə vacibdir.
Xrom, uşaqları infeksiya və xəstəliklərdən qorumaq üçün vacib olan immunitet sistemini dəstəkləyə bilər.
Xrom çatışmazlığı nə ilə nəticələnir?
- İnsulin həssaslığının azalması. Xrom çatışmazlığı insulin müqavimətinin və nəticədə 2-ci tip diabetin inkişaf riskini artırır.
- Qanda qlükoza səviyyəsinin artması. İnsulinin təsirinin azalması səbəbindən hüceyrələr qlükozanı daha az səmərəli şəkildə metabolizə edə bilər ki, bu da yüksək qan şəkərinin səviyyəsinə səbəb ola bilər.
- Bədən yağının artması. Xrom çatışmazlığı piy toxumasının yığılmasına kömək edə bilər, çünki bədəndə karbohidratlar və yağlar arasında tarazlıq pozulur.
- Karbohidrat mübadiləsi ilə bağlı problemlər. Xrom karbohidrat mübadiləsində iştirak edir və çatışmazlıq bu prosesdə pozulmalara səbəb ola bilər ki, bu da yorğunluğa və enerji səviyyəsinin azalmasına səbəb ola bilər.
- Psixi pozğunluqlar. Bəzi tədqiqatlar xrom çatışmazlığını artan narahatlıq, depressiya və əhval dəyişikliyi ilə əlaqələndirdi, baxmayaraq ki, bu əlaqə əlavə tədqiqat tələb edir.
- İmmunitet funksiyasının azalması. Xrom çatışmazlığı immunitet sisteminə mənfi təsir göstərərək infeksiyalara qarşı həssaslığı artırır.
- Ürək-damar sistemi ilə bağlı problemlər. Xrom normal xolesterol səviyyəsinin saxlanmasında rol oynaya bilər və çatışmazlıq LDL (“pis” xolesterin) səviyyəsinin artmasına və HDL səviyyəsinin (“yaxşı” xolesterol) azalmasına səbəb ola bilər.
Xrom datışmazlığına qarşı pəhrizinizdə nə olmalıdır?
Aşağıda qeyd edilən qida məhsulları gündəlik rasionda olduqda xrom çatışmazlığı olmaz:
- Ət, o cümlədən vetçina, mal əti və hindquşu əti.
- Çörək və digər taxıl məhsulları.
- Tərəvəz, o cümlədən kahı və yaşıl lobya.
- Meyvələr, o cümlədən alma və banan.
- Üzüm, portağal və pomidor da daxil olmaqla şirələr.
- Quru meyvələr, qoz-fındıq, qeysi, əncir, gavalı, xurma qurusu və s.
- Qarabaşaq yarması və yulaf əzməsi
- Tuna, skumbriya, siyənək balıqları