Bizi biz edən nədir? Nədən toplum hər hansı hadisəni, filmi və ya kitabı fərqli formada anlayıb onu şərh edir? Bunları heç düşünmüsünüz?

Ötən gün axşam xarici bir xanım messencerdə mənə, “Sabahın xeyir deyə” müraciət etdi. İlk olaraq təəccübləndim, sonra onun başqa gitədə yaşadığını gördüm. Düşündüm ki, bəlkə də paralel reallıq məhz budur, xanımın reallığında səhərdir, mənim reallığım da isə axşamdır.

Eyni vaxtda, smartfon və ya kompüter ekranı qarşısında oturan insanlar fərqli aləmlərdə, mövsumda, cəmiyyətdə, sosial durumda və vaxtda yaşayırlar, çox vaxt reallıqlarının xaricində olan insanın nələr yaşadığından bixəbərdirlər.

Ən maraqlısı isə kosmonavtlarla bağlıdır. Bildiyimiz kimi, Yer kürəsinin bir günü kosmos vaxtı ilə 90 dəqiqə təşkil edir. Kosmonavtlar adətən sağlamlığa ziyan olduğu üçün, kosmosda Yer vaxtı ilə yarım ildən çox müddətə qalmırlar, bu isə kosmik vaxt ilə təxminən 12 sutka təşkil edir. Beləliklə, bizim reallığımızdakı 6 ay, onların reallığında cəmi 12 sutka olur. Burada, “müsəlmanın sırağagünü”, məsəli tam yerinə düşür.

Bildiklərimiz, həyat təcrübəmiz, daxili aləmimiz və təfəkkürümüz bəşəriyyət üçün önəmli olan bir çox tarixi hadisələrə yeni prizmadan baxmağa imkan verir.

Əsrlər öncə yaşayan insanlar hərəkət etmək, mütaliə, dəyişmək imkanından məhrum edilsəydilər bugünki rahat həyat tərzi, müasir texnologiyalar, tikililər və nailiyyətlər əldə olunmazdı. 

Yeni biliklər bizim baxış nöqtəmizi dəyişdirir, məhz buna görə insanlar eyni hadisələrə fərqli təpki verirlər, filmi və ya kitabı fərqli şəkildə anlayırlar. Çünkü fərqli bilik və təcrübə ələyindən keçirirlər.

Bunu aydın şəkildə Stenli Kubrikin “The Shining” filmində müşahidə etmək olar. Film boyu baş qəhrəmanın yeganə məqsədi ona həvalə edilən işin öhdəsindən gəlib məvacibini almaqdır ki, ailəsini dolandırsın. Eyni zamanda, o mövcud olan rahat yaşayış imkanlarını istifadə edərək, çoxdan yazmağı arzuladığı kitabı ərsəyə gətirmək istəyir, lakin işləyib yaşadığı otelin “sahibləri”nin onun həyat yoldaşına və uşağına göstərdiyi psixoloji təzyiq və verdiyi mesajlar nəticəsində, ailənin həyatı cəhənnəmə çevrilir və hər şey böyük bir faciə ilə bitir.

Məhz buna görə insanlara məlumatın düzgün formada təqdim edilməsi önəmlidir, çünki istənilən hadisənin əsası bizim zehnimizdə qoyulur. Bəzən nəyin doğru, nəyin isə yalan olduğunu anlamaq üçün vaxtımız olmaya bilər və başqalarının baxış nöqtəsindən baxaraq səhv qərarlar qəbul edə bilərik.

Aynur Vəliyeva