Bu günlərdə ölkəmizdə Halloween-in təntənəli qeyd edilməsinə qarşı olanlar öz etirazla dolu statusları ilə sosial şəbəkələri yenidən çalxalamağa başlayıblar. Bəlkə də özlərinə görə əsaslarıda var, lakin Halloween düzgün qeyd edildikdə əyləncəli bayram hesab oluna bilər. Sadəcə növbəti bir ildə həyatınızı korlamaq istəmirsinizsə bayram libasını və maskasını seçərkən diqqətli və pozitiv olmalısınız.
1835-ci ilin payızında Dublin Penny Journal öz səhifələrində “jack o’lantern” və ya “Çırağa aid Çek” terminini izah etmək üçün Halloween balqabağının ətraflı əfsanəsini dərc etdi.
İrlandiya əfsanəsinə görə “jack o’lantern” adı, ölümdən sonra nə cəhənnəmə, nə də cənnətə getmədən, boş bir şalğamda yanan kömür parçası ilə yolunu işıqlandıran Cek ilə bağlıdır.
Əfsanəyə əsasən, pula düşkün olan dəmirçi-içki aludəçisi Cek bir dəfə yeraltı dünyasının hökmdarını onunla meyxanada bir-iki qədəh içki içməyə dəvət edir. Ödəmə vaxtı çatanda təşəbbüskar irlandiyalı İblisdən odənişi sikkə ilə etməsini xahiş edir. Cek sikkəni İblisdən alıb cəld şəkildə cibindəki gümüş xaçın yanına qoyur. Beləliklə, İblis “Məsihin qoynunda” tələyə düşür və nə qədər çalışsa da, öz görünüşünü geri ala bilmir. Sonda, İblis Cekə bir il ərzində intriqa yaratmayacağına, həmçinin ölümündən sonra onun ruhuna iddia etməyəcəyinə söz verərək azadlığa çıxır.
İkinci dəfə hiyləgər dəmirçi Çek şeytanı aldadır və ondan meyvə üçün ağaca dırmaşmasını istəyir. Şeytan ağacın üstünə qonan kimi Cek gövdəyə xaç cızır. Beləliklə, o, özü üçün daha on illik qayğısız həyat bazarlığı etmiş olur.
Sərxoş Cek tezliklə vəfat etdiyi üçün aldığı imtiyazlardan istifadə edə bilmir. Ölümdən sonra günahkar nə cənnətə, nə də cəhənnəmə buraxılmır, çünki nə Tanrıya, nə də İblisə Cek lazım deyildi.
Cekin narahat ruhu, Qiyamət Gününü gözləyərək, şeytanın vidalaşdıqda ona atdığı bir parça kömürlə yolunu işıqlandıraraq, yer üzündə dolaşmağa məcbur olur. Cek boş balqabağa yanan kömürü qoyur və səyahətə çıxır. Beləliklə, çırağın adı – Jack-o-lantern qalır, yəni “Çırağa aid Cek”.
Halloween bayramını qeyd etmək ənənəsi ABŞ-da yayıldıqda, lampalar daha əlçatan və daha ucuz material kimi yalnız balqabaqdan hazırlanmağa başladı.
Müxtəlif mənbələrdə dərc edilmiş Halloween-lə bağlı məqalələrin təhlilinin nəticəsində belə qərara gəlmək olar ki, bayram üçün obraz yaratdıqda çox diqqətli olmaq lazımdır, çünki bu obraz mistik şəkildə sizin həyatınıza daxil ola bilər. Məhz buna görədə skeletlər, ölülər və sair neqativ ünsürlər obrazı arzuolunmazdır. Bunun əvəzində pərəstiş etdiyiniz nağıl və filmlərin pozitiv qəhrəman obrazlarına müraciət etmək daha doğru olar.
İstənilən ənənənin və bayramın müsbət tərəflərindən istifadə edərək hər günümüzü sevinc içində keçirə bilərik, əsas odur onun yaranma tarixini və mənfi xüsusiyyətlərini dəqiq öyrənək.