Şəxsi büdcə sehrli bir həb deyil, lakin pulla sağlam münasibət qurmaq üçün dəstəkçi ola bilər.
Maliyyə probleminiz yoxdursa qazandığınız sizə bir ay boyunca sıxıntısız ürəyiniz istədiyiniz kimi yaşamağa imkan verirsə və hətta kənara qoya bilirsinizsə qənaət etmək məqsədi ilə büdcə planlaşdırmağa ehtiyac yoxdur.
Niyə büdcəni planlaşdırmamaq daha yaxşıdır?
Əgər şərait imkan verirsə, hər kəsin müəyyən aylıq xərcləri olur: ev və ya kirayə, kommunal xərclər, yemək və geyim xərcləri. Buna görə də, nəzərdə tutduğunuz aylıq xərcləri aşmırsınızsa, nəyə nə qədər xərcləndiyinizi dəqiqliklə qeyd etməyin mənası yoxdu.
Əlbəttə ki, özünüzü nəzarətdə saxlamaqda çətinlik çəkirsinizsə, hər ay nəzərdə tutduğunuzdan daha çox xərcləyib, nəinki qənaət etmirsiniz, hətta lüzumsuz yeni kreditlərə belə müraciət etməli olunursunuzsa, sabit vəziyyətdə belə qənaət etmək üçün büdcə planlaşdırmağınıza ehtiyac var.
Pulla necə davranmaq olar?
“Büdcə planlamıram” ifadəsi kənardan olduqca diqqətsiz səslənir. Sanki geriyə baxmadan pulu istədiyim şeyə xərcləyirəm, deyirsiniz. Əslində, xərcləri fanatizm olmadan planlaşdırıram, demək daha düzgün olar. Bu o deməkdir ki, siz gündəlik və aylıq büdcənizi təxmini hesablamısınız, lakin bir gün anidən özünüzü yeni paltar almaq, dostlarınızla kafedə görüşüb axşam yeməyi yemək, və ya həftəsonu ailəvi təbiətdə istirahət etməklə sevindirmək istəyirsinizsə, bunu digər günlərdə xərclərinizi azaltmaq hesabına edirsiniz. Onuda deyim ki, bir ay qarabaşaq yeyib bahalı saat taxmağın yeri yoxdur, çünki sağlamlıq hər şeydən vacibdir.
Özünüzü komfort hiss etmək üçün gündəlik xərclərinizi məhdudlaşdırmadan dəbdəbəyə meyliliyinizi azaldın. Özünüzə aylıq gəlirinizin sizə imkan verdiyindən daha az mədləği ayırın. Ümumi gəlirdən ev və kommunal xərclərini çıxıb, qalan hissəsini bölüb, birincisi ayın əvvəlindən ortasına kimi, ikincisi ayın ortasından sonuna kimi xərcləmək üçün nəzərdə tutulmuş iki ayrı karta yatırın və buna uyğun xərcləyin. Ayın sonunda xərclərinizin dinamikasını təhlil edin və büdcə planlaşdırmasına ehtiyacınızın olub olmadığını və gərəksiz xərclərinizi aydınlıqla görəcəksiniz. Ayın sonunda düşündüyünüzdən daha az xərclədiyinizi görürsünüzsə deməli büdcənizi rahat nəzarətdə saxlaya bilirsiniz.
Adətən bir çox insan əsas alış-verişi, istər ev əşyaları və qida məhsulları, istər baxım məhsulları və ya geyim olsun, ayın birinci yarısında edir. Ayın ikinci yarısında isə çoxlarımız “ayın sonudur” siqnalı ilə ilə xərclərimizi məhdudlaşdırırıq.
Bu arada, avtomatik qənaət etmək üçün ayın birinci hissəsi üçün ərzaq və baxım dükanlarında yüksək endirim və keşbek imkanı təklif edən alış – veriş kartından istifadə edin, ikinci yarısında isə əyləncə və s. üçün yüksək güzəştlər, keşbek və endirimlər təklif edən kartı istifadə edin. Beləliklə, növbəti ay üçün sizin kartınıza xərclədiklırinizdən əldə etdiyiniz qazancınız oturacaq və siz bu məbləği telefon və kommunal xərclərin ödünişinə yönləndirə biləcəksiniz. Bunun üçün, xidmətlərindən istifadə etdiyiniz bankların mobil tətbiqlərini smartfonunuza yükləməyiniz mütləqdir. Burada siz rahat şəkildə xərclərinizə nəzarət edə biləcəksiniz, hara, nə vaxt və nə gədər ödədiyinizi görəcəksiniz.
Hansı hallarda məhdudiyyətlər tətbiq edilməlidir?
İpoteka krediti və ya digər iri kreditləriniz varsa, təhlükəsizlik yastığınız yoxdursa, uşaqlarınızın ali təhsil almaq planları varsa bunun üçün büdcənizi daha detallı təhlil edərək ciddi şəkildə planlaşdırmalısınız.
Mövcud olan gəliriniz sizin xərclərinizi qarşılamırsa, hər bir qəpikdə qənaət etmək imkanını əldən buraxmayın, bir müddət əlavə part-time iş götürün. Borclarınızı ödəyənədək və ya düşündüyünüz mədləği toplayanadək, qida xərclərini çıxmaqla bütün digər xərclərinizi məhdudlaşdırın.
Belə olduğu halda, məqsədlərinizə daha tez çatıb, normal həyat tərzinə qayıda biləcəksiniz.