Qaragilə çoxlu faydalı maddələr ehtiva edən sevilən giləmeyvələrdən biridir. Qaragilənin tərkibində antioksidan xüsusiyyətlərə malik limon turşusu var. O, orqanizmin zərərli sərbəst radikallarla mübarizə aparmasına kömək edir. Bu giləmeyvədə olan alma turşusu mədə-bağırsaq traktının işini yaxşılaşdırmağa və qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləməyə kömək edir. Lakin onun zərərli xüsusiyyətləridə var.

Xarici ekspertlərin rəyinə əsasən, qaragilənin tərkibində: B vitaminləri, C, E, K, H, PP vitaminləri, kalium, kalsium, silisium, maqnezium, fosfor, dəmir, yod, kobalt, manqan, mis, molibden və xrom var.

Qaragilənin faydaları nələrdir?

Ürək və damar xəstəliklərinin qarşısını alır. Ürək-damar xəstəlikləri müasir cəmiyyətin əsl bəlasıdır və dünyada ən çox yayılmış ölüm səbəbidir. Buna görə də bu xəstəliklərin müalicəsi və ən əsası qarşısının alınması ilə bağlı çoxlu tədqiqatlar aparılır. Sübut edilmişdir ki, qaragilənin tərkibində olan və onlara tünd rəng verən antosiyaninlər damar hüceyrələrini zədələnmədən və iltihabdan qoruya bilir.

Qaragilədən müntəzəm istifadə qan təzyiqini aşağı sala bilər. Bu da hipertoniya riskini azaldır. Qaragilədəki antioksidantlar və lif qan xolesterolunu normallaşdırmağa kömək edir (pis xolesterolu azaldır), qan axını yaxşılaşdırmağa və aterosklerozun qarşısını almağa kömək edir.

Həzm üçün faydalıdır. 100 q təzə qaragilə bağırsağın düzgün işləməsi üçün lazım olan 2,4 q lif ehtiva edir. Lif bağırsaq hərəkətliliyini stimullaşdırır, qəbizliyin qarşısını alır. Antioksidantların mövcudluğuna görə, qaragilə də antiinflamatuar xüsusiyyətlərə malikdir və bu, ülseratif və ya xroniki kolit kimi mədə-bağırsaq traktının iltihabi xəstəliklərinə kömək edə bilər.

Göz sağlamlığı üçün təbii vasitədir. Əbəs yerə deyil ki, qaragilə xalq təbabətində göz dərmanı sayılır. Giləmeyvədə olan antosiyaninlər əslində retinanı sərbəst radikalların yaratdığı zərərdən qoruyur. Bu, retinal degenerasiya kimi degenerativ göz xəstəliklərinin inkişafının qarşısını almağa kömək edə bilər. Qaragilədəki antioksidanlar gözləri oksidləşdirici stressdən qorumağa kömək edir və bununla da katarakt riskini azaldır.

Zərərli xüsusiyyətlər və əks göstərişlər

Çoxlu faydalı xüsusiyyətlərə baxmayaraq, bəzi hallarda zərərsiz giləmeyvə ciddi problemlərə səbəb ola bilər.

Qaragilə təbii turşularla zəngindir, buna görə də pankreatit üçün onları çox ehtiyatla, kəskinləşmə dövrlərindən kənarda və yalnız həkim icazəsindən sonra istifadə etmək tövsiyə olunur. Turşu qidalar pankreas şirəsinin istehsalını stimullaşdırmağa meyllidir, bu orqan iltihab olduqda arzuolunmaz ola bilər. Eyni səbəbdən, qaragilə yüksək mədə turşuluğu və xroniki ishal olan insanlar üçün potensial olaraq zərərli ola bilər.

Ayrıca, qıcıqlanmış bağırsaq sindromunuz varsa, bədənin reaksiyasını diqqətlə izləyərək, yalnız həkimlə məsləhətləşdikdən sonra və az miqdarda yeyə bilərsiniz.

Qaraqilə yemək üçün əks göstərişlər allergik reaksiya və fərdi dözümsüzlükdür.

Qaragilədən tibbdə necə istifadə olunur?

Çox vaxt qaragilədən olan aktiv maddələr göz xəstəliklərinin qarşısının alınması və müalicəsi üçün nəzərdə tutulmuş əczaçılıq məhsulları istehsalında istifadə olunur.

Qaragilə ekstraktları vitamin komplekslərinə və əlavələrə daxil edilə bilər.

Bitki mənşəli preparatların istehsalı üçün yalnız giləmeyvə deyil, həm də bir sıra faydalı xüsusiyyətlərə malik olan qaragilə yarpaqları istifadə olunur. Onların tərkibində flavonoidlər, antosiyaninlər, taninlər və C vitamini var.

Qaragilə yarpaqları antibakterial xüsusiyyətlərə malikdir, buna görə də yaraların, yanıqların və dəri xəstəliklərinin müalicəsi üçün müalicəvi maddələr istehsal etmək üçün istifadə olunur.

Giləmeyvə və yarpaqlardan hazırlanmış qaragilə çayı mədə xəstəliklərinin və qəbizliyin qarşısını almaq və müalicə etmək üçün istifadə olunur. Qaragilə, bağırsaqları təbii təmizləməyə kömək edən pektinləri ehtiva edir.

Sağlamlığınıza zərər vermədən gündə neçə giləmeyvə yeyə bilərsiniz?

Qaragilə, şübhəsiz ki, dadlı və sağlam giləmeyvədir. Bununla belə, hər hansı digər məhsulda olduğu kimi, qədərində yaxşıdır. Ümumiyyətlə gündə 1 stəkanadək təzə qaragilə yemək tövsiyə olunur. Bir gündə yemək təhlükəsiz olan giləmeyvə sayı insanın yaşından və fiziki vəziyyətindən asılı olaraq dəyişə bilər.

Qaragilə çox miqdarda qida lifi və təbii turşuları ehtiva edir ki, bu da böyük miqdarda istehlak edildikdə ishal və ya mədə ağrısına səbəb ola bilər. Bəzi hallarda bu giləmeyvə həddindən artıq yemək allergik reaksiyaya səbəb ola bilər.

Qaragiləni düzgün saxlama qaydası

Qaragilə kifayət qədər zərif giləmeyvədir, ona görə də düzgün saxlama təravət və qida xüsusiyyətlərinin qorunmasında əsas rol oynayır.

Qaragilə ən yaxşı şəkildə soyuducuda saxlanılır. Giləmeyvələri nəmdən qorumaq və digər qidalardan gələn qoxuları hopdurmasının qarşısını almaq üçün qapaqlı konteynerə və ya plastik torbaya qoyulmalıdır.

Metal qablardan istifadə etməkdən çəkinin, çünki onlar giləmeyvənin oksidləşməsinə və tamının dəyişməsinə səbəb ola bilər.

Qaragilələri saxlamaq üçün əvvəlcədən yumayın, çünki bu, onun daha tez xarab olmasına səbəb ola bilər.

Böyük miqdarda qaragilə almısınızsa və onu tezliklə istifadə etməyi planlaşdırmırsınızsa, giləmeyvələri dondurmalısınız. Bunu etmək üçün onları bir təbəqədə bir qabda yayın və bir neçə saat dondurucuya yerləşdirin. Bərkidikdən sonra qaragilələri xüsusi torbalarda qablaşdırın buz dolabına qoyun. Bu üsul giləmeyvələrin bir-birinə yapışmasının qarşısını alacaq.

Daha uzun müddət saxlamaq üçün giləmeyvəni quruda bilərsiniz. Prosesə başlamazdan əvvəl qaragiləni su ilə yaxşıca yuyun və kağız dəsmal ilə qurudun. Bütün gövdələri və yarpaqları çıxardığınızdan əmin olun.

Sonra onları yaxşı hava dövranını təmin etmək üçün taxta nimçəyə və ya ələyə bir təbəqədə yayın.

Qaragilələri günəşdə, sobada və ya xüsusi quruducuda quruta bilərsiniz. Günəşdə qurutma seçsəniz, giləmeyvə yerləşdirdiyiniz ərazinin tozdan, həşəratlardan və digər çirkləndiricilərdən qorunduğundan əmin olun. Sobadan istifadə edirsinizsə, temperaturu təxminən 50-60 dərəcəyə qoyun və giləmeyvə bərabər qurumasını təmin etmək üçün vaxtaşırı qarışdırın.

Qaragilə quruduqda hazırdır, lakin sərt deyil. Qurutma üsulu və şəraitdən asılı olaraq bu, adətən 8-12 saat çəkir.

Qaragilə quruduqdan sonra onu otaq temperaturuna qədər soyudun və təmiz şüşə bankalara və ya saxlama torbalarına yığın.