Qabyuyan maşın təkcə vaxtımıza deyil, həm də suya qənaət edir. Bu məişət cihazından istifadə qabların yuyulması üçün su sərfiyyatını təxminən 10 dəfə azaltmağa imkan verir.
Avadanlıqların ölçüsü də rol oynayır – yığcam modellər böyük olanlardan daha çox su istehlak edir. Bu barədə Böyük Britaniyada mal və xidmətlərin keyfiyyətinə nəzarət edən təşkilat məlumat verib.
Mütəxəssislər eksperiment aparıblar: onlar eyni qab dəstlərini qabyuyan maşında və əlləri ilə yuyublar. Mütəxəssislər 15-20 boşqab, cəmi 20-yə yaxın qaşıq, bıçaq və çəngəl, üç fincan və bir stəkan yuyub.
Nəticədə məlum olub ki, qabların əl ilə yuyulması üçün onlar ən qənaətcil üsulu seçdilər – tasa 9 litr su doldurdular və qabları yudular sonrada beş tas su ilə duruladılar – cəmi 45 litr sərf etdilər.
Lakin əksər insanlar qab-qacaqları krandan axan suyun altında yuyur, bu halda isə iki dəfə çox su sərf edilir.
“American Water Footprint Calculator” şirkətinin (su istehlakına qənaət etməklə bağlı məsələlərlə məşğul olan qeyri-kommersiya təşkilatı) məlumatına görə, krandan su ilə qabların yuyulmasının bir dəfəyə 75,7 litrə qədər su sərf etdiyi bildirilir.
ABŞ-ın bənzər digər təşkilatı “Consumer Reports”-da oxşar nəticələrə gəldi. Onun hesablamalarına görə, qabları daim açıq su ilə yuyan zaman 82 litrə yaxın su istifadə edilir. Bir tas da qabların yuyulması üsulundan istifadə etsəniz göstərilən həcmin yarısı qədər.
Qabyuyan maşında isə tam dövranı tamamlamaq üçün qabyuyan maşının rejimindən, ölçüsündən və xüsusi modelindən asılı olaraq istifaddə edilən suyun miqdarı dəyişir.
Boşqabları parlayana qədər təmizləmək üçün orta hesabla 8-14 litr kifayətdir. Bir qayda olaraq, müxtəlif rejimlərdə daha dəqiq su istehlakı hər bir xüsusi model üçün təlimatlarda göstərilir.
Mütəxəssislər daha sonra tullantı mayenin miqdarını hesablamaq üçün drenaj borusunu xüsusi konteynerə gətiriblər. Qabyuyan 13 litr su işlədib.
Bu təcrübədə yalnız bir qabyuyan maşın istifadə edilib, lakin cihazlarla bağlı keçmiş araşdırmalara istinad edən ekspertlər kiçik modellərin tipik tam ölçülü qabyuyan maşınlardan təxminən 2-3 dəfə çox su istifadə etdiyini vurğuladılar.
Niyə qabyuyan maşın bu qədər az sudan istifadə edir?
Bu düşünülmüş dizayn sayəsində mümkün olur. Maşın suyu istənilən temperatura qədər qızdırır (adətən təxminən 70 dərəcə, lakin daha soyuq rejimlər var). İsti suda kir daha sürətli çıxır, yuyucu vasitə daha yaxşı köpüklənir və qablar əlavə olaraq dezinfeksiya edilir. Su qabları təzyiq altında yuyur, buna görə də kir daha tez çıxır. Maşındakı maye çirklənənə qədər bir neçə dəfə bir dairədə dövr edir.
Qabyuyan maşın nə qədər elektrik enerjisi istehlak edir?
Təxminən 1,12–3 kVt/saat sərf olunur. Müqayisə üçün ekspertlər qeyd edir ki, sobanı bir saat tam gücdə istifadə edərkən 8 kVt/saata qədər enerji sərf olunur, kondisioneri – 0,6-1,2 kWh, 60 vatt gücündə bir lampanın işləməsi isə 0,06 kVt-saatdır.
Qabyuyan maşın soyuq sudan istifadə edir və onu istənilən temperatura qədər qızdırır. Nəticədə isti suya qənaət etmək və ümumiyyətlə su sərfiyyatını azaltmaq da ətraf mühitə daha az ziyan vurur. Axı, kran suyunun sənaye istiləşməsi daha böyük bir karbon izi buraxır.